Sự kiện

Tin hoạt động

ẤN TƯỢNG CHUYẾN THĂM CÔN ĐẢO

Côn Đảo (tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu) bị thực dân Pháp và đế quốc Mỹ biến thành “địa ngục trần gian” khi chúng giam cầm và đày đọa hàng chục vạn chiến sĩ cách mạng và những người yêu nước trong suốt 113 năm thống trị. Nơi ấy, các chiến sĩ cách mạng đã thể hiện  ý chí đấu tranh kiên cường, bất khuất, giữ vững khí tiết của người Cộng sản được nhân dân nhiều thế hệ ngưỡng mộ. Côn Đảo được coi là vùng đất thiêng liêng, là “bàn thờ” của Tổ quốc khi hàng vạn chiến sĩ cách mạng đã mãi mãi nằm lại trên đảo và dưới lòng biển khơi…

Hướng tới ngày Thương binh – liệt sĩ (27-7), Ban Điều hành Quỹ Vừ A Dính đã có chuyến hành hương viếng thăm khu di tích lịch sử Côn Đảo – hòn đảo anh hùng, trường học cách mạng cho các thế hệ. Trưởng đoàn là bà Trương Mỹ Hoa – nguyên Phó Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam, Chủ tịch Quỹ Vừ A Dính -  cựu tù chính trị Côn Đảo. Hôm nay bà là nhân chứng lịch sử giúp đoàn hành hương hiểu biết toàn diện và sâu sắc hơn về hệ thống nhà tù Côn Đảo mà chúng tôi chỉ mới được đọc, nghe và xem qua sách vở, đài báo, truyền hình. Đoàn không chỉ có lãnh đạo, cán bộ, nhân viên Ban Điều hành Quỹ mà đặc biệt còn có cả các con cháu của bà Trương Mỹ Hoa cùng về thăm “nhà” của ba má, của ông bà ngoại đã từng sống, đấu tranh trong những năm tù đày gian khổ.

Địa danh đầu tiên đoàn đến thăm là nghĩa trang Hàng Dương. Đây là nơi yên nghỉ của hàng vạn chiến sĩ cách mạng và đồng bào yêu nước Việt Nam qua nhiều thế hệ bị tù đày đã hy sinh dưới ách tàn bạo của thực dân và đế quốc. Với gần 2000 ngôi mộ nhưng chỉ có hơn 700 ngôi có tên, còn lại là mộ vô danh và mộ tập thể. Một nắm đất ở nghĩa trang Hàng Dương là một dấu tích của bao sự kiện đấu tranh cách mạng đối với một liệt sĩ, mỗi thời kỳ đấu tranh.

Đoàn đã dâng hương tại đài tượng niệm và thăm mộ cố Tổng Bí thư  Lê Hồng Phong, nhà yêu nước Nguyễn An Ninh. Đặc biệt, khi dừng chân trước mộ nữ anh hùng Võ Thị Sáu, cả đoàn cùng hát vang bài “Biết ơn chị Võ Thị Sáu”. Xúc động xen lẫn tự hào về người con gái Đất Đỏ đã trở thành huyền thoại được nhân dân Côn Đảo tôn thờ. Chúng tôi cùng nhẹ bước tỏa đi khắp nghĩa trang, thắp trên các mộ chí nén nhang thơm tỏ lòng thành kính.

a1.jpg_01

a2._jpg_01

a3.jpg_01

Sáng hôm sau, đoàn đã đi thăm hệ thống trại giam và các di tích lịch sử tại Côn Đảo. 

Bước vào phòng giam số 6 trại giam Phú Hải – trại lớn nhất ở trung tâm đảo, bà Trương Mỹ Hoa đã không cầm được nước mắt bởi quá khứ lại ùa về, day dứt, ám ảnh với những đòn roi quân thù tra tấn,  với những lần chứng kiến các bạn tù hy sinh trong đớn đau, phẫn uất… Bà kể rằng phòng giam số 6 này đã từng giam giữ các chiến sĩ cách mạng kiên cường và các sĩ phu yêu nước như Phan Chu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Ngô Đức Kế. Thời Mỹ - ngụy đây là phòng chết điển hình của trại.

a4.jpg_01

Khi cùng con cháu chụp ảnh trong phòng giam nơi ông Hà Văn Hiển, chồng của bà đã từng bị địch giam giữ, tra tấn cực hình, cả nhà cùng nghẹn ngào không nói nên lời.

a5.jpg_01

 Phòng xà lim số 2 này chỉ rộng vài mét vuông, vậy mà 63 người tù đấu tranh chống “ngày lao động cộng đồng” đã bị giam giữ tại đây. Đồng chí Mai Văn Xinh (quê Bến Tre) đã bị chết ngạt vào ngày 1/5/1965.

a6.jpg_02

Qua trại giam Phú Tường, bà Trương Mỹ Hoa đẩy mạnh cánh cửa sắt. Bước vào sân, bà với tay bứt ngay một trái bàng non ăn  ngon lành. Bà bảo rằng: Đây là trại bà đã từng  bị giam giữ. Những lá bàng xanh và trái bàng non là món rau xanh giúp những người tù chính trị cải thiện bữa ăn chỉ có cơm hẩm và cá khô mục.

a7.jpg_01

Bà Trương Mỹ Hoa mở cửa, đi nhanh vào góc phòng giam số 14. Bà đã thuật lại cho đoàn nghe về cuộc sống đấu tranh trong tù với giọng nói nhỏ nhẹ nhưng đanh thép, tự hào. Thỉnh thoảng, bà ngừng lời, chấm nước mắt khi nhắc đến một đồng đội đã bị tra tấn dã man, đã hy sinh trong phòng giam… khiến chúng tôi nghẹn ngào, trào nước mắt. Bức tường nhà lao dù có dày đến đâu cũng không thể ngăn cản các nữ tù nhân truyền cho nhau những thông tin về chiến sự ở đất liền, những bài hát, câu thơ nhằm tiếp thêm sức mạnh để mong ngày tự do. Tại phòng giam này, 90 nữ tù nhân đã cùng nhau đấu tranh chống chào cờ, chống lăn tay chụp hình, đòi về đất liền… khiến bọn địch vô cùng tức tối.

a8.jpg_01

Các con cháu chụp ảnh kỷ niệm cùng bà trước cửa phòng giam số 14 – nơi bà bị giam giữ, tra tấn cực hình. Từng người trong đoàn cũng xin được chụp ảnh chung với bà để kỷ niệm chuyến thăm Côn Đảo. Chúng tôi rất ấn tượng khi nghe bà nói với con cháu rằng: “Trong tù cái gì cũng thiếu nhưng lại luôn thừa, bởi mọi người nhường nhịn, sẻ chia, đùm bọc lẫn nhau. Ai cũng nhận cái khó, cái khổ về mình. Cả ngày có một ca nước nhưng ai cũng nhường nhau, để dành cho người bị ốm, bị tra tấn… Tình người trong tù ngục rất sâu sắc, không gì cân đong đo đếm được”.

a9.jpg_01

Ở trong phòng giam đã cực khổ, nhưng bị nhốt vào chuồng cọp còn cơ cực gấp nhiều lần. Cả đoàn dừng lại ở chuồng cọp số 27 – nơi bà Trương Mỹ Hoa đã bị giam cầm cùng 4 nữ tù khác. Chuồng cọp chỉ rộng chừng hơn mét vuông nên 5 người phải thay nhau, khi người này nằm thì người kia ngồi.  Cai ngục đi phía trước ném vôi bột, dội nước bẩn xuống chuồng cọp khiến các nữ tù nhân bỏng rát. Bà kể rằng : Mỗi ngày các nữ tù nhân chỉ được ăn một bữa cơm với cá khô mục hoặc mắm và một ca nước nhỏ. Nhiều hôm, cơm đưa vào bị gió thổi phủ một lớp cát phía trên. Các bà phải cho nước vào khuấy để cát lắng xuống dưới bát, cố ăn để sống và đấu tranh. a11.jpg_01

a10.jpg_01

Đây là hầm phân bò sâu 3 mét,  chia làm 2 ngăn có hệ thống cống ngầm từ chuồng nuôi bò dẫn sang. Địch đã sử dụng hầm phân bò này để ngâm người tù xuống đó tra tấn, hành hạ cực kỳ dã man và bí mật. Ai cũng thấy rợn người khi ngó xuống cửa hầm khủng khiếp này.

a12.jpg_01

Còn đây là cầu Ma Thiên Lãnh – mới nghe tên đã thấy ám ảnh. Thực dân Pháp đã bắt các tù nhân khiêng đá xây cầu trên đèo cao. Do địa thế núi non hiểm trở, lao dịch nặng nhọc quá sức  đã có đến 356 người chết mà cầu chỉ mới xây được 2 mố cầu. Khi Cách mạng tháng Tám thành công thì công trình này bỏ dở dang. 

a13.jpg_01

Địa điểm đoàn thăm quan cuối cùng là bảo tàng Côn Đảo do TP. Hà Nội xây tặng vào năm 2010 – nhân kỷ niệm 1000 năm Thăng Long – Hà Nội.  Không gian bảo tàng trưng bày với 4 chủ đề chính: Côn Đảo - đất nước con người; Côn Đảo - địa ngục trần gian; Côn Đảo – trận tuyến và trường học; Côn Đảo ngày nay. Bảo tàng là nơi kể lại các câu chuyện lịch sử bằng hiện vật, nhằm tuyên truyền, giáo dục tinh thần yêu nước cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

a14.jpg_01

Tại đây, ảnh bà Trương Mỹ Hoa được gắn trang trọng cùng các cựu tù chính trị Côn Đảo sau này trở thành lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước. Thật tự hào biết bao!

a15.jpg_01

Bãi biển Côn Đảo thật đẹp và hiền hòa. Những dải cát trắng mịn màng đón những đợt sóng vỗ về nhè nhẹ, du dương. Dạo bước trên bãi biển, bà bùi ngùi : Thời bị tù đày tại đây, không một lần nào bà được nhìn thấy biển, chỉ đêm đêm nghe tiếng sóng vỗ rì rầm. Nay, trở lại Côn Đảo, được thong dong đi dưới những hàng bàng xanh tỏa bóng, được đằm mình trong nước biển xanh, bà thấy mình thật may mắn. Dù đã nghỉ hưu, song bà vẫn đang cố gắng làm những việc có lợi cho dân, cho nước, xứng đáng với sự hy sinh của đồng chí, đồng đội đã nằm lại nơi đây – những người đã không thấy được độc lập tự do của đất nước. 

a16.jpg_01

Chia tay Côn Đảo, chúng tôi không khỏi bồi hồi về những tấm gương các anh hùng liệt sĩ đã ngã xuống nơi đây. Đặc biệt là những hồi ức của nguyên Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa, cựu tù Côn Đảo khiến thế hệ sinh ra và lớn lên trong hòa bình như chúng tôi vô cùng  xúc động. Hy vọng, chúng tôi sẽ còn có nhiều dịp quay trở lại Côn Đảo để  tiếp tục được nghe những câu chuyện lịch sử trên hòn đảo linh thiêng này.  

Bài và ảnh: LƯU HÀ - Ảnh : VŨ THẮNG, HẢI BÌNH

15-07-2014

In trang này